![]() |
![]() |
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||
Sparisjóðurinn hefur alla tíð sýnt í verki hversu öflugur hann er í stuðningi við hin ýmsu verkefni í héraði. Sterkur sparisjóður er því okkar svæði ómetanlegur, enda ekki mörg fyrirtæki með tvo menningarsjóði innan sinna vébanda. Styrkir til menningarmála berast frá sparisjóðnum bæði á vorin og á haustin, sem verður að teljast býsna myndalegt, í raun einsdæmi. Reykholt nýtur virkilega sparisjóðsins. Við lok aðalfundar sjóðsins 4. apríl sl. var úthlutað styrkjum úr Menningarsjóði SPM. Sjóðurinn var upphaflega stofnaður til minningar um Friðjón Sveinbjörnsson, sparisjóðsstjóra og er árlega úthlutað úr honum styrkjum til menningarstarfs í héraðinu. Þegar Sigurður Már Einarsson formaður stjórnar Menningarsjóðsins kynnti úthlutanir kom í ljós að afskaplega jákvæður hugur til Reykholts og allrar starfsemi þar, en alls fékk staðurinn þrjá styrki. Alls hlutu tuttugu verkefni styrki að þessu sinni að upphæð allt frá 100 til 500 þúsund krónur, en alls var úthlutað krónum 5.450.000. Styrkir vegna Reykholts voru til Snorrastofu vegna undirbúnings sýningar um norræna goðafræði, til Reykholtskirkju vegna endurgerðar altarisklæðis og smíði altaris og að lokum til hinnar árlegu Reykholtshátíðar. Þess ber að geta að við úthlutun úr hinum nýstofnaða Hornsteini SPM sl. haust fékk Snorrastofa 3 milljón kr. styrk til verkefnisins Miðaldabærinn í Reykholti. Markmið þess verkefnis er að taka saman í eitt heildarverk helstu niðurstöður uppgraftar á bæjarstæðinu í Reykholti, sem byggir á árlegum uppgraftarskýrslum 1987-1989 og 1997-2003. Styrkurinn gerði okkur kleift að ráða Guðrúnu Sveinbjarnardóttur, fornleifafræðing, til starfa í nóvember sl. og hefur hún síðan þá unnið ötullega að verkefninu ásamt því að taka þátt í nýju verkefni um sel í Borgarfirði til forna.
Norrænn víkingaleikur á netinuSnorrastofa tekur þátt í verkefni um netleik fyrir börn, þar sem kynntir eru mikilvægir staðir víkingatímans. Leikurinn byggir á korti og er hægt að heimsækja þaðan mismunandi norræna staði frá svipuðum tíma, fá um þá grundvallar upplýsingar og dýpka þannig þekkingu sína. Með því að bera saman viðburði frá ólíkum tímum og stöðum fæst skýrari mynd af samnorrænni sögu okkar. Texti leikjarins er á norsku, dönsku, sænsku og ensku, en íslenska hlutanum á vegum Snorrastofu verður bætt við á þessu ári. Verkefnið er styrkt af Norrænu ráðherranefndinni. Leikinn má finna á slóðinni: www.raa.se/vikingaresan
Júní 2008Sýning um fornleifauppgröft í ReykholtiÞann 28. júní sl. var opnuð sýningin Fornar gáttir í Snorrastofu. Sýningin fjallar um fornleifarannsóknir undanfarinna ára í Reykholti. Sparisjóður Mýrasýslu styrkir þessa sýningu og erum við í Snorrastofu afskaplega þakklát fyrir stuðninginn. 21. maí 2008Fyrirlestur um seljarannsóknirEgill Erlingsson, landfræðingur, mun kynna seljarannsóknir í Borgarfirði þann 19. ágúst n.k. Um er að ræða fyrirlestur í fyrirlestraröðinni Fyrirlestrar í héraði. Nánar síðar.
1. maí 2008Hugmyndir um námskeið næsta veturUnnið er að því að fornaldarsögur Norðurlanda og Haraldar saga harðráða og viðburðir ársins 1066 verði viðfangsefni næsta vetrar. |
|
|
Gengið var frá samkomulagi um stuðning Akraneskaupstaðar við Snorrastofu í Reykholti á aðalfundi Menningarráðs Vesturlands þann 16. apríl. Gunnar Sigurðsson, forseti bæjarstjórnar Akraness og Bergur Þorgeirsson, forstöðumaður Snorrastofu, undirituðu samkomulagið í húsnæði Snorrastofu í gamla Héraðsskólanum í Reykholti. Bæjarráð Akraness hafði áður samþykkt tillögu menningarmála- og safnanefndar bæjarins um samkomulag við Snorrastofu sem gildir árin 2008 – 2010. Framlag Akraneskaupstaðar til Snorrastofu mun verða um 2,3 milljónir í heild sinni á tímabilinu.
Í samkomulaginu er gert ráð fyrir samstarfi á milli Snorrastofu og Byggðasafnsins að Görðum sem snúa að sameiginlegum málefnum beggja staðanna. Jafnframt gerir samningurinn ráð fyrir að Snorrastofa standi fyrir viðburðum á Akranesi í tengslum við Vökudaga sem höfði sérstaklega til tengsla Akraness við Snorra Sturluson, en eins og kunnugt er var móðir Snorra frá Akranesi.
Snorrastofa er að hrinda af stað stóru alþjóðlegu rannsóknarverkefni um norræna goðafræði og munu margir helstu fræðimenn í greininni koma að vinnslu þess. Markmiðið er að gefa út nokkurra binda yfirlitsrit um norræna goðafræði.
Helgina 5.–6. apríl s.l. var haldin undirbúningsráðstefna í Reykholti þar sem hópur íslenskra og erlendra fræðimanna, lagði fyrstu drög að uppbyggingu ritsins.

Veiting umhverfisviðurkenninga í Borgarbyggð fór fram í Hyrnutorgi 16. nóvember s.l. Um er að ræða samvinnuverkefni Borgarbyggðar og Lionsklúbbsins Öglu í Borgarnesi. Snorrastofa og Reykholtsstaður hlutu að þessu sinni sérstaka viðurkenningu fyrir góða umgengni og gott viðhald á staðnum öllum. En sú viðurkenning er þeim stað sem þykir hafa skarað fram úr við að halda umhverfi sínu fallegu.
Bergur Þorgeirsson forstöðumaður Snorrastofu, veitti viðurkenningunni mótttöku fyrir hönd staðarbúa en auk viðurkenningarskjals voru staðnum færðar fjórar tegundir af trjáplöntum til gróðursetningar. Álmur, þynur, askur og gráelri.
Snorrastofa fékk styrk að upphæð 1 milljón króna úr menningarsjóði Sparisjóðs Mýrasýslu vegna þverfaglegs rannsóknarverkefnis um sel Reykholts í Borgarfirði með megináherslu á sel í tíð Snorra Sturlusonar. Í rannsókninni verður kannað skipulag landnýtingar, miðað við þær forsendur sem náttúra og landslag bauð upp á, og leitast verður við að skilja mikilvægi og hlutverk seljabúskapar fyrir Reykholt sem kirkjumiðstöðvar og valdamiðstöðvar, einkum í tíð Snorra. Jafnframt verður kannað hvaða munur var á hlutverki og framleiðslu hinna mismunandi selja. Rannsökuð verða sel Reykholts á tveimur stöðum í Kjarardal, sel Reykholts í Faxadal og jafnframt verður landnýting könnuð í þessu sambandi, svo og nýting á landi Reykholts í Geitlandi, en þar var m.a. mikilvægt beitarland. Hvort haft var í seli í Geitlandi er óvíst, en það verður rannsakað.
Gert er ráð fyrir að rannsóknin, sem er framhald Reykholtverkefnisins, nái til þriggja ára og verður lögð áhersla á að rannsaka vistfræði umhverfis í nágrenni selja sem víst þykir eða líklegt er að Reykholt hafi átt í tíð Snorra í þeim tilgangi að meta hverjar voru forsendur seljabúskapar. Enn fremur verða rannsakaðar heimildir um búsetu og nýtingu selja, svo og fornminjar, til að hægt sé að meta umfang seljabúskaparins og tengja veldi Snorra Sturlusonar í Reykholti. Þá verður metið hvort vistkerfi hafi breyst frá landnámi til dagsins í dag í því skyni að leggja mat á breytingar til langs tíma, þar með talið eftir að veldi Snorra var allt. Reykholt átti sel í Kjarardal í tíð Snorra en það var fært til í dalnum og verður reynt að varpa ljósi á það, líklegan tíma og ástæður. Á tíma Snorra átti Reykholt ítök í Faxadal og var þar beit en hvenær Reykhyltingar fóru að nýta landið þarna fyrir sel er óvíst. Ætlunin er að kanna það.


Jón Ólafsson hefur verið útnefndur nýr formaður stjórnar Snorrastofu. Jón Ólafsson kennir heimspeki við Háskó
lann á Bifröst og gegnir stöðu forseta félagsvísindadeildar skólans. Jón útskrifaðist með Ph.D. gráðu í heimspeki frá Columbia háskóla í New York árið 2000 og hefur síðan sinnt háskólakennslu og öðrum störfum við íslenska háskóla. Jón hefur verið stundakennari við heimspekiskor Háskóla Íslands og einnig kennt við Háskólann í Reykjavík og Listaháskóla Íslands. Hann hefur starfað við Háskólann á Bifröst frá 2005.
Jón var forstöðumaður Hugvísindastofnunar Háskóla Íslands 1999-2002 og ritstjóri Ritsins, tímarits Hugvísindastofnunar frá 2001 til 2004. Þá var hann ritsjóri Hugar, tímarits félags áhugamanna um heimspeki 2000-2002. Jón gegndi formennsku í ReykjavíkurAkademíunni, félagi sjálfstætt starfandi fræðimanna frá 2004 til 2006.
Valgerður Bergsdóttir hlaut heiðursverðlaun Myndstefs 2006 sem afhent voru af Forseta Íslands við hátíðlega athöfn í Listasafni Íslands þriðjudaginn 21. nóvember. Valgerður er heiðruð fyrir steinda glugga í Reykholtskirkju, sýningarnar Teikn og hnit og AND-LIT í Gerðarsafni og fyrir fjölþætt störf á vettvangi íslenskrar myndlistar sem kennari, stjórnandi og myndlistarmaður.
Er þetta í annað sinn sem Heiðursverðlaunum Myndstefs, Myndhöfundasjóðs Íslands, er úthlutað. Kallað var eftir ábendingum frá aðildarfélögum Myndstefs, sem og frá einstökum félagsmönnum, og valdi þriggja manna dómnefnd, skipuð þeim Valgerði Hauksdóttur myndlistarmanni, Pétri Ármannssyni arkitekt og Björgólfi Guðmundssyni, stjórnarformanni Landsbanka Íslands, sexmenningana úr þeim hópi.

Gluggarnir í Reykholtskirkju eru fyrsta verkið sem Valgerður hannar fyrir gler, en glervinnan fór fram í Þýskalandi. Dómnefnd segir m.a. í áliti sínu um gluggana: „Frjálslega teiknuð og samfléttuð hringform mynda þar meginstef ásamt mismunandi blæbrigðum hliðstæðra litatóna. Valgerður er í hópi færustu teiknara og í þessu verki tekst henni að yfirfæra frjálst og leikandi handbragð yfir í miðil glersins á þann veg sem ekki hefur áður sést.".
Árið 1992 var efnt til samkeppni um gerð glugga úr steindu gleri í Reykholtskirkju og urðu tillögur Valgerðar Bergsdóttur myndlistarmanns fyrir valinu, en þær sækja efnivið í Jóhannesarguðspjall og sólarljóð. Ýmsan fróðleik um gluggana er að finna í greinargerð listamannsins með verkinu en hana má nálgast í safnaðarsal.
Í júlí 2003 voru settir upp stafngluggar kirkjunnar en þeir eru gjöf frú Margrétar Þ. Garðarsdóttur til minningar um eiginmann hennar, Halldór H. Jónsson arkitekt. Uppsetningu og vinnu við glugga í stúkum á suður- og norðurhlið kirkjunnar lauk á þessu ári í tengslum við 10 ára vígsluafmæli kirkjunnar.
Auk Valgerðar voru Andrés Kolbeinsson ljósmyndari, Atli Hilmarsson grafískur hönnuður, Sigríður Sigþórsdóttir arkitekt og myndlistarmennirnir Birgir Andrésson og Rúrí tilnefnd til heiðursverðlaunanna.
Reykholtskirkja hin eldri opnuð eftir breytingar.
Opnun og dagskrá sunnudaginn 27. ágúst 14:00-18:00
19. júní opnaði sýning um konur á miðöldum í Finnsstofu, inn af Safnaðarsal í Reykholtskirkju. Leitast er við í máli og myndum að varpa ljósi á hlutverk, stöðu og störf kvenna á Íslandi á 12. til 14. öld. Myndefnið er frá þeim tíma, fært í nútímabúning, og sýnir aðallega konur við störf og leik. Myndirnar standa sjálfstætt á myndfleti þannig að gaflveggur er eins og tjaldaður myndrefli og gefa myndirnar hugmynd um líf kvenna á þessu tímabili. Til hliðar við myndvegg eru textaspjöld með lýsingum af stöðu kvenna á miðöldum og frásögnum af konum í lífi Snorra Sturlusonar og vísar textinn einatt til Reykholts og Borgarfjarðar. Sýningunni um konur á öld Snorra Sturlusonar er ætlað að hvetja til umræðu um stöðu kvenna á öllum tímum, en vera jafnframt gestum öllum til fróðleiks og skemmtunar.
Í júnímánuði hefur rannsókn gamla kirkjugrunnsins verið fram haldið þar sem frá var horfið í fyrra. Þá höfðu 4 kirkjugerðir komið í ljós sem hver um sig hefur augljóslega verið í notkun um nokkurt skeið.
Snorrastofa í Reykholti tók á dögunum við sjóði sem hugsaður er til styrktar norrænu menningar- og félagslífi íslenskra og norskra ungmenna. Af því tilefni heimsóttu Reykholt velunnarar Snorrastofu í Bergen í Noregi, þeir Arne Holm, ræðismaður Íslands þar í bæ, og Inge Støve, vararæðismaður. Var Snorrastofu afhent 3ja milljóna króna framlag norskra banka og sjóða.
Stjórn sjóðsins skipar stjórn Snorrastofu og forstöðumaður Norræna hússins í Reykjavík, en Bergur Þorgeirsson, forstöðumaður Snorrastofu, er formaður sjóðsins. Markmiðið er síðan að efla sjóðinn enn frekar og stuðla þannig að því að árlega verði hægt að úthluta ferðastyrkjum til ungmenna yngri en 26 ára. Með þessum hætti gefst m.a. tækifæri til að fjölga þeim ungu fræðanemum sem koma í Reykholt til rannsóknardvalar á sama tíma og Íslendingum gefst kostur á að að dveljast í Bergen eða annars staðar á Norðurlöndunum í sömu eringjörðum.
Sýning á teikningum barna af viðburðum úr ævi Snorra.

Menningarsamningur milli SSV og samgönguráðuneytis og menntamálaráðuneytis var undirritaður á aðalfundi SSV 28. október 2005. Samningurinn tekur gildi nú um áramótin og er þá gert ráð fyrir að samstarfssamningur sveitarfélaga á Vesturlandi um menningarmál liggi fyrir.
Að lokinni stuttri athöfn í Reykholtskirkju, verður skrifað undir samstarfssamninginn í Snorrastofu. Í Safnaðarsal kirkjunnar verður síðan boðið upp á léttar veitingar. Þar mun m.a. Signý Ormarsdóttir, starfsmaður Menningarráðs Austurlands, flytja erindi um mikilvægi menningarsamnings fyrir Austurland.
Ný uppsettar kirkjuklukkur í turni Reykholtskirkju hringdu inn messu í fyrsta skipti á 1. í aðventu, s.l. sunnudag og var turninn þar með tekinn í notkun.

Velgjörðarmaður kirkjunnar, Jan Petter Røed, sem kostað hefur framkvæmdir og búnað í turninum og gefið klukku að auki, var við messu, ásamt Alison, konu sinni. Jan Petter hefur áður aðstoðað söfnuðinn, með því að greiða niður skuldir hans vegna kirkjubyggingarinnar.

Jan Petter Røed og eiginkona hans Alison ræða við sóknarprestinn, sr. Geir Waage.
Klukkurnar í turni kirkjunnar eru nú fimm talsins. Tvær sem tilheyrt hafa Reykholtskirkju í langan tíma, sú eldri frá miðöldum, hin frá 1745. Tvær klukkur komu frá Hallgrímskirkju í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd, önnur frá 1739 en hin að líkindum frá 15. öld. Þriðja klukkan og jafnframt sú stærsta er gjöf frá Røed.

Hringingu klukknanna er stýrt með tölvubúnaði. Klukkurnar hringja á eyktum; kl. 9 að morgni, 12 á hádegi, 15 síðdegis og klukkan 18 og 21 að kveldi.
|
Einar G. Pétursson
|
|
Töluverð eftirspurn er eftir lóðum undir íbúðarhús hér í Reykholti og er nú verið að byggja þar tvö einbýlishús og eitt parhús og búið að úthluta sjö lóðum til viðbótar.
14. ágúst s.l. var haldið upp á aldarafmæli Þorgeirs Sveinbjarnarsonar, ljóðskálds úr Skorradal, á vegum Snorrastofu í Reykholtskirkju. Um 120 manns sóttu dagskrána, sem var blanda fróðleiks um skáldið, ljóðalesturs og tónlistar. M.a. var frumflutt nýtt tónverk eftir tónskáldið Jón Hlöðver Áskelsson frá Akureyri við ljóð Þorgeirs, söngvasveigurinn ,,Vísur um draum" í flutningi söngvarans Michael Jón Clarke og píanóleikarans Richard Simm. Þá var eftir hlé boðið upp á tónleika Trio i ein Fjord, tónlistamanna.
Í júlí 2003 voru settir upp stafngluggar kirkjunnar en þeir eru gjöf frú Margrétar Þ. Garðarsdóttur til minningar um eiginmann hennar, Halldór H. Jónsson arkitekt.
Til að takast megi að ljúka uppsetningu og vinnu við glugga í stúkum á suður- og norðurhlið kirkjunnar reiðir söfnuðurinn sig enn sem fyrr á hlýhug og rausnarskap velunnara Reykholtskirkju. Þeim sem vilja leggja lið er bent á söfnunarbauk kirkjunnar. Jafnframt veita sóknarprestur og móttökustjóri Snorrastofu upplýsingar er varða fjárframlög.
Kirkjuleiðtogar Lútherskra kirkna í Evrópu funduðu í Reykholti í júní síðastliðnum. Um níutíu manns sóttu fundinn, þar á meðal Ishmail Noko, aðalritari Lútherska heimssambandsins.
Evrópudeild Lútherska heimssambandsins stóð fyrir þinginu og var markmiðið að ræða ýmis þau málefni er snerta sérstaklega Lútherskar kirkjur í Evrópu, meðal annars um mismunandi gerðir kirkna, aðstæður þeirra og þarfir umhverfisins í boðun og samfélagi. Hverjar eru helstu áskoranirnar við upphaf nýrrar aldar? Hver er reynsla kirknaleiðtoganna? Hvernig geta lúthersku kirkjurnar í Evrópu unnið að einingu í samfélaginu, grætt mein aðskilnaðar og annarra erfiðleika í álfunni og verið trúar hlutverki sínu og boðun?
Þátttakendur komu frá flestum Lútherskum kirkjum álfunnar, þar á meðal frá Rússlandi, Serbíu og Svartfjallalandi, Slóvakíu og Eystrasaltslöndunum. Auk Ishmail Noko flutti Kjell Nordstokke, yfirmaður deildar um boðun – og þróunarstarf hjá Lútherska heimssambandinu erindi á þinginu.
Síðastliðinn fimmtudag fannst gullhringur í gólfi kirkjugrunnsins sem verið er að rannsaka í Reykholti. Sú kirkja er talin vera frá 17. öld. Hringurinn hefur sama lag og hringur sem fannst í tóft á Rangárvöllum og barst Þjóðminjasafni á 19. öld.
En sá hringur er sagður vera með fornu lagi og frá fyrri hluta miðalda. Á hringnum sem fannst í Reykholti er blaðskraut í rómönskum stíl sem bendir til þess að hann sé yngri, en þetta hefur ekki enn verið rannsakað. Margir aðrir gripir hafa fundist í sama gólfi, m.a. innsigli og fingurbjörg.

Verið er að vinna við að setja hringstiga í kirkjuturn nýju Reykholltskirkju og koma fyrir klukkum.
Útflutningsráð Íslands stóð í vetur fyrir þróunarverkefninu „Hagvöxtur á heimaslóð“ en markmið vekefnisins var m.a. að reyna að auka hagvöxt í heimabyggð með því að starfa betur saman. Að þessu samvinnuverkefni standa einnig Samtök ferðaþjónustunnar, Impra nýsköpunarmiðstöð, Mímir-símenntun, LandsMennt, Ferðamálasetur Íslands og Byggðastofnun.
Fosshótel Reykholt í Borgarfirði opnaði dyr sínar þann 28 apríl s.l. eftir stórfelldar breytingar. 48 herbergi hafa verið stækkuð í 24 fermetra og útbúin góðu baðherbergi. Þráðlaus nettenging er á hótelinu. Hótelið er fyrsta menningartengda hótelið á Íslandi og verður í framtíðinni starfrækt í náinni samvinnu við Snorrastofu.
Þessa dagana er verið að mála gömlu kirkjuna í Reykholti að innan.
Til að nálgast upprunalegt útlit er notuð línolíummálning, eins og gert mun hafa verið í upphafi. Reynt er að ná litunum sem líkustum þeim sem í upphafi voru á innviðum kirkjunnar og skreytingum, þ.e. rauðbleikum veggjum og bláu lofti.
Undanfarna mánuði hefur á vegum Landnámsseturs, Snorrastofu og Símenntunarmiðstöðvar Vesturlands staðið yfir námskeið i Egilssögu þar sem ýmsir fróðir menn hafa verið fengnir til þess að leiðbeina og stjórna umræðum um söguna.
Undanfarin misseri hefur staða Borgarfjarðarhéraðs sem háskólasvæði í jaðri höfuðborgarinnar verið að styrkjast til muna.